|
|
|
|
|
|
||
|
Strona Główna | Prezydium |
Biuro
| Komisje | Działalność
PZG | Placówki PZG | About
PZG | PZG.ORG.PL |
||
|
|
|
|
|
|
||
|
Strona Główna | Prezydium |
Biuro
| Komisje | Działalność
PZG | Placówki PZG | About
PZG | PZG.ORG.PL |
||
|
KURSY JĘZYKA MIGOWEGO |
|
Uchwała Nr 9/98 z dnia 17 lutego 1998 roku prezydium Zarządu Głównego Polskiego Związku Głuchych w sprawie koordynacji zadań w zakresie języka migowego Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Związku Głuchych uchwala co następuje: § 1. § 2. 1. Kałużny Jerzy Szczecin Okręg północno-zachodni Zadania Koordynatorów określa dokument “Język migowy. Kursy i egzaminy. Zasady organizacji”. § 3. 1. prof. dr Bogdan Szczepankowski § 4. “Język migowy. Kursy i egzaminy. Zasady organizacji.” “Język migowy. Autorskie programy nauczania”
Język Migowy. Kursy i egzaminy.Zasady organizacji Opracowanie : prof. dr Bogdan Szczepankowski i Franciszek Cepek 1. Organizacja i koordynacja działalności Polski Związek Głuchych od początku lat sześćdziesiątych zajmuje się
problematyką języka migowego, w tym w szczególności problematyką kształcenia
w tym zakresie, organizacją egzaminów
kwalifikacyjnych oraz nadawania uprawnień tłumaczy i ekspertów języka
migowego. Dla ułatwienia sprawnej działalności
w tym zakresie Prezydium Zarządu Głównego PZG powołało Krajowy Zespół
d/s Języka Migowego działający pod kierunkiem odpowiedzialnego za ten
zakres działalności wiceprezesa Związku,
ustaliło podział kraju na Ustalony został następujący podział organizacyjny kraju na okręgi koordynacyjne: OKRĘG PÓŁNOCNO-ZACHODNI dla województw: zachodnio-pomorskie, pomorskie, lubuskie, wielkopolskie, OKRĘG PÓŁNOCNO-WSCHODNI dla województw: warmińsko-mazurskie,
podlaskie, lubelskie, OKRĘG POŁUDNIOWO-ZACHODNI dla województw: dolnośląskie, opolskie, śląskie, OKRĘG POŁUDNIOWO-WSCHODNI dla województw: małopolskie, świętokrzyskie, podkarpackie. Równocześnie przyjęty został następujący podział obowiązków i schemat działania: Prezydium Zarządu Głównego: - występuje na zewnątrz w sprawach problemowych języka migowego, w tym statusu języka migowego, - ustala skład Krajowego Zespołu d/s Języka Migowego, - nadzoruje wykonanie Uchwał Zjazdu dotyczących języka migowego i statusu tłumacz języka migowego, - weryfikuje w miarę potrzeby skład Komisji Unifikacji Języka Migowego, - ustala podział kraju na okręgi działania Komisji Egzaminacyjnych oraz powołuje Koordynatorów dla poszczególnych okręgów, - zatwierdza wykazy osób z poszczególnych okręgów, które mogą być powoływane i brać udział w pracach Komisji Egzaminacyjnych dla Tłumaczy, - ustala kryteria nadania tytułu eksperta języka migowego oraz nadaje te tytuły, - zatwierdza wzory świadectw tłumaczy i legitymacji ekspertów, - ustala zasady wynagradzania tłumaczy, wykładowców i członków komisji egzaminacyjnych. Krajowy Zespół d/s Języka Migowego: - przygotowuje dla Prezydium Zarządu Głównego materiały dotyczące języka migowego, - planuje i koordynuje działalność dotyczącą kształcenia w zakresie języka migowego, w tym słyszących dzieci rodziców niesłyszących, - opiniuje programy, skrypty i podręczniki do nauki języka migowego w ramach działalności PZG, - współpracuje z innymi instytucjami i organizacjami w zakresie badań i kształcenia w zakresie języka migowego, - organizuje w miarę potrzeby posiedzenia Komisji Unifikacji Języka Migowego, - nadzoruje działalność Koordynatorów d/s Języka Migowego, - rozpatruje odwołania od wyników egzaminów kwalifikacyjnych i weryfikacyjnych, - wnioskuje o weryfikację listy osób uprawnionych do udziału w Komisjach Egzaminacyjnych dla Tłumaczy, - występuje z wnioskami o nadanie tytułu eksperta języka migowego. Koordynatorzy d/s Języka Migowego: - organizują w miarę potrzeb egzaminy kwalifikacyjne i weryfikacyjne dla tłumaczy języka migowego informując każdorazowo Zarząd Główny o terminie i miejscu egzaminu z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem, - wnioskują do Krajowego Zespołu d/s Języka Migowego o umieszczenie w wykazie osób uprawnionych do uczestniczenia w Komisjach Egzaminacyjnych dla Tłumaczy konkretnej osoby (lub usunięcie z wykazu konkretnej osoby), - powołują każdorazowo do przeprowadzenia konkretnego egzaminu Komisje Egzaminacyjne (wykorzystując osoby z wykazu, zatwierdzonego przez Prezydium ZG PZG), - po każdym egzaminie przesyłają do Zarządu Głównego jeden egzemplarz protokołu z egzaminu, - gromadzą dokumentację egzaminów, organizowanych w swoim okręgu. Centralny Ośrodek Rehabilitacji Niesłyszących: - prowadzi obsługę organizacyjno-administracyjną Krajowego Zespołu d/s Języka Migowego, - prowadzi ewidencję świadectw tłumaczy oraz przygotowuje i rozpowszechnia druki świadectw, - prowadzi dokumentację zbiorczą egzaminów, tłumaczy, wykładowców i ekspertów języka migowego w ramach Centralnej Komputerowej Bazy Danych PZG. Obsługę organizacyjno-administracyjną związaną bezpośrednio z organizacją i prowadzeniem terenowych egzaminów kwalifikacyjnych i weryfikacyjnych dla tłumaczy języka migowego prowadzi odpowiednia jednostka terenowa PZG, na terenie działania której odbywa się egzamin języka migowego. 2. Kursy języka migowego W ramach swej działalności statutowej Polski Związek Głuchych od 1964 r. organizuje i prowadzi kursy języka migowego, przeznaczone dla różnych odbiorców – pracowników Związku, działaczy społecznych, pracowników socjalnych, pracowników służby zdrowia, nauczycieli, rodziców dzieci niesłyszących, współpracowników osób niesłyszących w zakładach pracy oraz innych grup zawodowych i społecznych. Przedmiotem nauczania na kursach nie jest klasyczny język migowy, stosowany w bezpośrednich kontaktach pomiędzy samymi osobami niesłyszącymi, lecz tzw. język migany, w którym wykorzystuje się znaki języka migowego w układzie gramatycznym właściwym dla języka polskiego, aby można było go stosować równolegle z mową dźwiękową lub wyraźną artykulacją. Język migany, stosowany równolegle z językiem mówionym, tworzy tzw. system językowo-migowy, którego bierną znajomość posiada większość osób niesłyszących. Wybór ten został podyktowany faktem, że język migany jest znacznie łatwiejszy do opanowania dla osób słyszących, dla których jest to pierwszy kontakt ze środkami porozumiewania się niesłyszących. Kursy noszą ogólną nazwę kursów języka migowego, ponieważ język migowy jest pojęciem bardziej ogólnym, a język migany traktujemy jako odmianę języka migowego. Zależnie od doboru osób do kształcenia realizowane są różne ciągi i programy nauczania. Zróżnicowanie jest uzasadnione różnymi potrzebami odbiorców. Inne bowiem znaki migowe potrzebne są osobom, współpracującym z niesłyszącymi na terenie zakładu pracy, urzędów pracy, ośrodków pomocy społecznej itp., inne lekarzom i pielęgniarkom, jeszcze inne nauczycielom w szkole dla dzieci niesłyszących a jeszcze inne logopedom czy rodzicom małego niesłyszącego dziecka. Wspólną cechą wszystkich programów nauczania jest jedynie rozpoczęcie kształcenia od opanowania polskiego alfabetu palcowego i znaków pojęć liczbowych (chociaż tych ostatnich w różnym zakresie), natomiast zarówno układ organizacyjny, jak dobór znaków ideograficznych w programach kształcenia jest w każdym z wymienionych przypadków inny. W każdym z ciągów kształcenia występują także elementy wiedzy teoretycznej, związanej z głuchotą, jednak dobór tematyki także jest zależny od potrzeb odbiorców. Dla pracowników służb społecznych, pracowników Polskiego Związku Głuchych oraz współpracowników osób niesłyszących w zakładach pracy organizowane są ogólnokształcące kursy języka migowego wg następującego ciągu kształcenia: Tabela 1. Ogólnokształcące kursy języka migowego
Kursy wstępne mogą być organizowane bez oderwania lub z częściowym
oderwaniem od pracy przez okres kilku tygodni lub (na ogół rzadziej, ze
względu na koszty) z całkowitym oderwaniem od pracy w ciągu 1 tygodnia.
Ze względu na niezbyt obszerny materiał
nauczania nie dają one wystarczającego przygotowania formalnego i
praktycznego, aby można było je traktować jako podstawę do egzaminu
kwalifikacyjnego. Niezależnie jednak od kształtowania Kursy podstawowe i wyższe powinny być w zasadzie organizowane z całkowitym oderwaniem od pracy w okresie 3 tygodni lub trzech kolejnych tygodniowych sesji, chociaż istnieje możliwość także ich organizacji bez oderwania lub z częściowym oderwaniem od pracy. Absolwenci kursów podstawowych i wyższych mogą przystępować do egzaminów kwalifikacyjnych na tłumacza języka migowego zgodnie z zasadami przystępowania do tych egzaminów. Drugim, bardzo istotnym ciągiem kształcenia w zakresie języka migowego są kursy języka migowego dla nauczycieli, organizowane od 1986 r. zgodnie z niżej zamieszczonym schematem: Tabela 2. Kursy języka migowego dla nauczycieli
Kursy te organizowane są bezpośrednio w ośrodkach szkolno-wychowawczych dla niesłyszących, dla nauczycieli i wychowawców tam zatrudnionych, bez oderwania od pracy, lub w ramach tzw. letnich szkół języka migowego, zespołu kursów różnych stopni organizowanych w okresie wakacyjnym. Absolwenci poszczególnych kursów uzyskują stosowne zaświadczenia, natomiast po ukończeniu kursu II stopnia mogą przystąpić do egzaminu kwalifikacyjnego na tłumacza języka migowego I°, a po zakończeniu całego cyklu kształcenia do egzaminu na tłumacza II°, zgodnie z zasadami przystępowania do egzaminów kwalifikacyjnych i weryfikacyjnych. Poza wymienionymi ciągami kształcenia w ramach Polskiego Związku - dla pracowników służb społecznych (110 godzin, 600 znaków), - dla rodziców niesłyszących dzieci (120 godzin, 500 znaków), - dla logopedów (105 godzin, 500 znaków), - dla wykładowców języka migowego (5 dni, 35 godzin). Do wszystkich organizowanych w ramach PZG kursów języka migowego istnieją opracowane i zatwierdzone programy, a do niektórych kursów także podręczniki. Każdy kurs języka migowego kończy się egzaminem wewnętrznym, przeprowadzonym przez trzyosobową komisję, w skład której wchodzą wykładowcy języka migowego oraz przedstawiciel Związku. Przewodniczącym komisji powinien być członek Krajowego Zespołu d/s Języka Migowego lub osoba upoważniona przez Prezydium ZG do udziału w komisjach kwalifikacyjnych dla tłumaczy. W składzie komisji powinna być co najmniej jedna osoba niesłysząca. Wymóg przeprowadzania egzaminu wewnętrznego nie dotyczy kursów, po których organizuje się bezpośrednio egzamin kwalifikacyjny dla tłumaczy, organizowany na odrębnych zasadach. Uprawnienia do prowadzenia poszczególnych typów kursów są zależne od poziomu znajomości języka migowego, wykształcenia (w tym przygotowania pedagogicznego) oraz ukończonych form doskonalących. Kursy wstępne języka migowego może prowadzić osoba, która: - posiada świadectwo kwalifikowanego tłumacza języka migowego co najmniej I stopnia (lub jest ekspertem języka migowego) i ukończony kurs dla wykładowców języka migowego albo - posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończony kurs metodyki nauczania języka migowego dla nauczycieli. Kursy podstawowe języka migowego oraz kursy języka migowego dla pracowników służb społecznych może prowadzić osoba, która: - posiada świadectwo kwalifikowanego tłumacza języka migowego - posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończony kurs metodyki Kursy języka migowego dla nauczycieli, kursy języka migowego dla logopedów oraz kursy języka migowego dla rodziców dzieci niesłyszących może prowadzić osoba, która: - posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończony kurs metodyki - jest ekspertem języka migowego i posiada ukończony kurs dla wykładowców języka migowego. W przypadku potrzeby organizacji konkretnego kursu języka migowego, jeśli nie można zapewnić wykładowcy o wymaganych kwalifikacjach, kurs może prowadzić osoba o niepełnych kwalifikacjach, jeśli stwarza gwarancje osiągnięcia właściwych wyników, na podstawie jednorazowego upoważnienia Zarządu Głównego PZG. 3. Egzaminy kwalifikacyjne i weryfikacyjne 3.1. Organizacja i dokumentacja egzaminów Egzaminy kwalifikacyjne i weryfikacyjne na tytuł kwalifikowanego tłumacza języka migowego I i II stopnia przeprowadzają Komisje Egzaminacyjne dla Tłumaczy, zwane dalej “Komisjami”. Komisje są każdorazowo powoływane w ramach okręgów koordynacyjnych przez Koordynatorów d/s Języka Migowego. Komisja może liczyć od 3 do 5 osób. W skład Komisji mogą być powołane osoby znajdujące się w zatwierdzonym przez Prezydium ZG wykazie osób uprawnionych do uczestnictwa w Komisjach oraz członkowie Krajowego Zespołu d/s Języka Migowego. W trzyosobowym składzie Komisji powinna być co najmniej jedna osoba niesłysząca, w składzie cztero- lub pięcioosobowym co najmniej 2 osoby niesłyszące. Egzaminy kwalifikacyjne i weryfikacyjne są płatne. Opłatę za prawo przystąpienia do egzaminu ustala Prezydium Zarządu Głównego PZG. Z egzaminu sporządza się w 2 egzemplarzach protokół wg ustalonego wzoru. Po zakończeniu egzaminu jeden egzemplarz protokołu pozostaje w aktach Koordynatora d/s Języka migowego, a drugi należy niezwłocznie przekazać do Biura Zarządu Głównego PZG, celem wprowadzenia do Centralnej Komputerowej Bazy Danych Polskiego Związku Głuchych. Blankiety świadectw tłumaczy wg. ustalonego wzoru przechowuje Biuro Zarządu Głównego PZG, udostępniając je do rozliczenia Koordynatorom d/s Języka Migowego. Nadzór nad organizacją i przebiegiem egzaminów sprawuje Krajowy Zespół d/s Języka Migowego. 3.2. Egzamin kwalifikacyjny Egzamin kwalifikacyjny ma na celu sprawdzenie stopnia opanowania przewidzianych programem nauczania znaków języka migowego, umiejętności posługiwania się nimi w sposób zrozumiały dla osób niesłyszących oraz znajomości środowiska głuchych i problematyki działalności PZG. Egzaminy kwalifikacyjne są płatne. Do egzaminów kwalifikacyjnych na tłumacza języka migowego I stopnia mogą przystępować: - absolwenci kursów podstawowych języka migowego, - absolwenci kursów języka migowego II° dla nauczycieli. Ponadto do egzaminu może przystąpić w trybie eksternistycznym każda osoba, znająca język migowy, jeśli uzyska pozytywną opinię właściwego terenowo Zarządu Oddziału PZG. Do egzaminu eksternistycznego dopuszcza Koordynator d/s Języka Migowego. Egzamin kwalifikacyjny prowadzony jest w systemie językowo-migowym i składa się z następujących elementów: a) kontrola sprawności w daktylografii (przekazywanie i odbiór), b) kontrola znajomości znaków ideograficznych przewidzianych programami nauczania kursów języka migowego wstępnego i podstawowego (800 znaków), c) tłumaczenie na język migowy tekstów – mówionego i napisanego (wg. zasad systemu językowo-migowego), d) odczytywania krótkich tekstów przekazywanych systemem językowo-migowym (wyłącznie w linii gestu – języku miganym), e) kontrola rozumienia tekstu przekazywanego w klasycznym języku migowym (przez osoby niesłyszące), f) kontrola znajomości zagadnień teoretycznych. Do egzaminów kwalifikacyjnych na tłumacza języka migowego II stopnia mogą przystępować: - absolwenci kursów wyższych języka migowego, Po ich wprowadzeniu - absolwenci kursów języka migowego III° dla nauczycieli. Ponadto do egzaminu może przystąpić w trybie eksternistycznym każda osoba, znająca język migowy na wymaganym poziomie programowym, jeśli uzyska pozytywną opinię właściwego terenowo Zarządu Oddziału PZG. Do egzaminu eksternistycznego dopuszcza Koordynator d/s Języka Migowego. Egzamin kwalifikacyjny prowadzony jest w klasycznym języku migowym i składa się z następujących elementów: - kontrola znajomości znaków ideograficznych przewidzianych programami nauczania kursów języka migowego wstępnego, podstawowego i wyższego lub wszystkich trzech stopni kursów języka migowego dla nauczycieli (1500 znaków), - tłumaczenie na język migowy tekstów – mówionego i napisanego (wg. zasad klasycznego języka migowego i systemu językowo migowego), - odczytywania krótkich tekstów przekazywanych klasycznym językiem migowym, - kontrola sprawności w daktylografii (przekazywanie i odbiór), - kontrola znajomości zagadnień teoretycznych. Wyniki egzaminów oceniane są wg. skali ocen: bardzo dobry, dobry, dostateczny i niedostateczny. W przypadku wyjątkowo wysokich kwalifikacji zdającego Komisja może przyznać ocenę bardzo dobrą z wyróżnieniem. Po złożeniu egzaminu z wynikiem co najmniej dobrym absolwent otrzymuje świadectwo kwalifikowanego tłumacza języka migowego odpowiednio I lub II stopnia z ustalonym terminem jego ważności: - na dwa lata w przypadku uzyskania oceny dobrej, - na trzy lata w przypadku uzyskania oceny bardzo dobrej dla tłumacza I stopnia, - bezterminowo w przypadku uzyskania oceny bardzo dobrej dla tłumacza II stopnia. W przypadkach szczególnie uzasadnionych Komisja Egzaminacyjna może przyznać osobie, która uzyskała ocenę bardzo dobrą z wyróżnieniem świadectwo kwalifikacyjne bezterminowo. Decyzja taka wymaga zatwierdzenia przez Koordynatora d/s Języka Migowego, jeśli nie uczestniczy on w pracach Komisji. Osoba, która jest absolwentem kursu języka migowego i uzyskała na egzaminie ocenę dostateczną lub niedostateczną otrzymuje zaświadczenie potwierdzające uczestnictwo w kursie. Osoba taka ma prawo do ponownego przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego w trybie eksternistycznym, jednak nie wcześniej niż po sześciu miesiącach od daty nie zdanego egzaminu. 3.3. Egzamin weryfikacyjny Egzaminy weryfikacyjne przeznaczone są dla osób, posiadających świadectwa kwalifikowanego tłumacza języka migowego I lub II stopnia z upływającym lub zakończonym terminem ważności. Egzamin weryfikacyjny ma na celu sprawdzenie umiejętności porozumiewania się z osobami niesłyszącymi za pomocą języka migowego, na poziomie odpowiadającym wymaganiom dla kwalifikowanego tłumacza języka migowego odpowiednio I lub II stopnia. Do egzaminu weryfikacyjnego można przystąpić w ciągu sześciu ostatnich miesięcy ważności świadectwa lub w ciągu 6 miesięcy po upływie jego ważności. Termin ten może być przedłużony do roku, jeśli w wymaganym okresie po utracie ważności świadectwa nie został zorganizowany egzamin weryfikacyjny. Niedotrzymanie terminu przystąpienia do egzaminu weryfikacyjnego powoduje utratę uprawnień do jego składania. Koordynator d/s Języka Migowego może podjąć decyzję o dopuszczeniu w drodze wyjątku do egzaminu weryfikacyjnego osoby, które/a z uzasadnionych przyczyn nie dotrzymały/a terminu przystąpienia do egzaminu weryfikacyjnego. Tryb przeprowadzania egzaminu oraz skala ocen są takie same, jak w przypadku egzaminów kwalifikacyjnych. Po złożeniu egzaminu z wynikiem co najmniej dobrym ważność świadectwa przedłuża się: - na dwa lata w przypadku uzyskania oceny dobrej, - bezterminowo w przypadku uzyskania oceny bardzo dobrej. Osoba, która uzyskała na egzaminie weryfikacyjnym ocenę dostateczną lub niedostateczną ma prawo do ponownego przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego w trybie eksternistycznym, jednak nie wcześniej niż po sześciu miesiącach od daty nie zdanego egzaminu. 4. Wynagradzanie tłumaczy i wykładowców Stawki wynagrodzenia za tłumaczenie na i z języka migowego, opracowywanie programów kursów języka migowego, prowadzenie zajęć dydaktycznych na kursach języka migowego, udział w komisjach egzaminacyjnych na kursach oraz w komisjach egzaminacyjnych dla tłumaczy, a także wykonywanie czynności organizacyjnych na kursach języka migowego reguluje Uchwała Nr 10/98 Prezydium ZG PZG z dnia 17 lutego 1998 roku. Stawki te dotyczą osób, które wykonują na rzecz Polskiego Związku Głuchych wymienione wyżej czynności w ramach umowy-zlecenia lub umowy o dzieło, przy czym czynności te nie należą do ich obowiązków służbowych. Wszystkie stawki zostały podane w wysokości relatywnej, stanowiącej określony procent przeciętnego wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy, ogłoszonego przez Prezesa GUS, stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, obowiązującego za kwartał poprzedzający wypłatę wynagrodzenia.
|
|
|
 |
