KOMISJA TŁUMACZEŃ NA JĘZYK MIGOWY 

Kongres w Brisbane był forum wymiany różnych poglądów na temat tłumaczeń na język migowy. W swoich wystąpieniach wiele osób przywoływało hasło Kongresu "Jedność mimo różnic", doceniając potrzebę pielęgnowania odrębności społeczności głuchych, a jednocześnie zachowania jedności wszystkich niesłyszących. 
Omawiano badania dotyczące profesjonalnych tłumaczeń i ich praktykę, domagano się większego wyboru tłumaczy języka migowego w biurach tłumaczeń, ich zróżnicowania pod kątem kulturowym i narodowościowym oraz większej specjalizacji tłumaczeń w takich dziedzinach jak: medycyna, prawo i szkolnictwo. Postulowano, by więcej głuchych pracowało jako tłumacze oraz by rozwijano kursy dla głuchych i prowadzono odpowiednie badania. Przedstawiciele Szwecji omówili tłumaczenie z wykorzystaniem wideotelefonów. Autorzy podkreślali, że ta technologia mogłaby zwiększyć szanse ludzi niesłyszących na rynku pracy. Przedstawicielki Nowej Zelandii i Australii dokonały przeglądu literatury na temat tłumaczeń na międzynarodowy język migowy w latach 90-ych, opisującej stosowanie międzynarodowego języka migowego o wzbogaconej gramatyce. Wysnuły wniosek, że analiza tłumaczeń na język międzynarodowy zaprowadziłaby do lepszego zrozumienia tłumaczenia w ogóle. Przedstawiciele innych państw zaprezentowali pracę tłumaczy języka migowego w swoich krajach. Omawiano również tłumaczenia na międzynarodowy język migowy oraz porównywano tłumaczenie foniczne z migowym.
Wnioski:
1. Wprowadza się w życie zalecenia przekazane przez Komisję Tłumaczeń na Język Migowy obradującą w 1995 r. w Wiedniu (Austria).
2. ŚFG rozwija strategie służące rozwojowi programów szkoleniowych dla nauczycieli niesłyszących. ŚFG powinna wspierać również strategię współpracy głuchych i słyszących nauczycieli w zakresie tłumaczenia, koordynacji szkoleń oraz w kwestii wynagradzania tłumaczy.
3. ŚFG kładzie nacisk na rozwój programów szkoleniowych dla głuchych tłumaczy w różnych środowiskach, np. głuchoniewidomych i głuchych z zespołem Ushera, tłumaczy na międzynarodowy język migowy oraz tłumaczy symultanicznych. ŚFG rozwija również strategie służące zatrudnianiu tłumaczy niesłyszących.
4. ŚFG i jej eksperci z poszczególnych krajów członkowskich zachęcają do badań nad tłumaczeniem na język migowy, by przyczyniło się to do jego rozwoju jako profesji.
5. ŚFG popiera badania nad udoskonalaniem tłumaczeń w środowiskach szkolnych, ze szczególnym uwzględnieniem tłumaczeń wykonywanych zespołowo. Dodatkowo zaleca się polepszenie warunków pracy i rozszerzenie wymagań kwalifikacyjnych dla tłumaczy szkolnych.
6. ŚFG aprobuje program badań i rozwoju wideotelefonii dla niesłyszących oraz popiera międzynarodowe próby takiej łączności. Dostrzega potrzebę dalszych badań nad możliwościami i ograniczeniami tej technologii.
7. ŚFG popiera rozwój standaryzacji tłumaczeń w celu zapewnienia tłumaczom bezpieczeństwa i higieny pracy. ŚFG wspiera szkolenie tłumaczy oraz usługi dla niesłyszących w krajach rozwijających się.

KOMISJA JĘZYKA MIGOWEGO 

Członkowie Komisji Języka Migowego raczej nie poruszali spraw, które można by łatwo przedłożyć ŚFG w formie wniosków pod rozwagę. Podkreślano potrzebę szerszych badań nad poszczególnymi językami migowymi, używanymi na obszarach wieloetnicznych, wielorasowych i wielojęzykowych. Zastanawiano się również nad problemem jedności i różnorodności języków migowych (wiele grup z różnymi językami, czy jeden naród z jednym językiem). Uznano, że rozwiązanie tego problemu miałoby nie tylko charakter lingwistyczny, ale również polityczny. 
Przedstawiciele Finlandii porównali język i zdolności komunikacyjne dzieci głuchych żyjących w różnych środowiskach językowych, wykazując korzyści, jakie odnoszą te dzieci, które przyswoiły sobie język migowy jako pierwszy przed szóstym rokiem życia. Wskazywano zatem na potrzebę nauczania języka migowego wszystkich dzieci głuchych, jak również na potrzebę prowadzenia dalszych badań nad procesem przyswajania tego języka przez dzieci. Inne poruszone kwestie dotyczyły korzyści z oficjalnego uznania języka migowego przez rządy w poszczególnych krajach. Związki głuchych w tych krajach muszą dbać o to, by uznanie miało odpowiednią wagę prawną, a nie było tylko martwym zapisem.
Wnioski:
1. Należy zainwestować odpowiednie środki w dalsze badania językowe nad słownikiem i gramatyką narodowych języków migowych.
2. Poszczególne związki głuchych na całym świecie popierają i zachęcają do badań nad językami migowymi, służącymi innym inicjatywom i usługom związanym z tymi językami. 

KOMISJA KRAJÓW ROZWIJAJĄCYCH SIĘ 

Podczas obrad omawiano różnorodne sprawy począwszy od postępu technicznego po pracę wolontariuszy. Jeden z członków komisji w ogóle nie mógł przybyć na kongres na skutek przeszkód formalnych stawianych przez jego kraj, co spotkało się z dezaprobatą zarówno Rady ŚFG, jak i światowej społeczności głuchych. Referat nieobecnego pana Ndezzi odczytał członek Rady Francis Oranit. Przedstawiał on problemy, z jakimi borykają się głusi w Ugandzie oraz ich aktualną pozycję jako członka parlamentu ugandyjskiego. Najwięcej do myślenia dał opis, że w Ugandzie uznano oficjalnie język migowy, a prawo do niego oraz do równości zapisano w konstytucji.
Inni członkowie komisji prezentowali rolę kobiet w organizacjach głuchych w Afryce Południowej oraz porównywali wpływ rewolucji informatycznej na środowiska głuchych w krajach rozwiniętych i rozwijających się. Pomiędzy tymi środowiskami jest duża różnica na niekorzyść krajów rozwijających się, wynikająca z niedoboru środków.
Omawiano ponadto strategie pomocy krajom rozwijającym się, pomocy dzieciom i dorosłym głuchym, kwestie dostępu do informacji i różne aspekty życia osób niesłyszących. Zalecono przeciwdziałać brakowi informacji, ustanawiając sposoby przekazywania komunikatów z wykorzystaniem dostępnych środków.


PANELOWA KOMISJA TECHNIKI 

Wśród ludzi niesłyszących wzrasta poziom umiejętności informatycznych i zakres ich wykorzystywania w rożnych dziedzinach życia. Nowe technologie są szybkie i zapewniają łatwy i przyjazny sposób komunikowania się zarówno w środowisku domowym, jak i w pracy; umożliwiają łatwy dostęp do informacji, pozwalają na rejestrowanie komunikatów w języku migowym oraz są pomocne w uczeniu się języka. Koszty użytkowania tych technologii stale się obniżają, a to w dużej mierze przyczynia się do zmniejszania przepaści między światem głuchych a światem słyszących. Ludzie głusi chcieliby mieć forum, na którym mogliby wymieniać się informacjami i projektami, dlatego też Rada ŚFG oraz Komitet Organizacyjny Kongresu ŚFG zaleciły utworzenie takiej komisji. Uznała ona, że nowa technologia stała się istotnym narzędziem komunikacji dla ludzi głuchych, wpływającym na wszystkie dziedziny ich życia.
Wnioski:
1. Istnieje potrzeba wypracowania norm technicznych i innych dla dostawców usług informatycznych w celu zapewnienia dostępu do tych usług wszędzie na takim samym poziomie.
2. ŚFG powinna założyć centrum wymiany informacji technicznej, gdzie przechowywałoby się dane i udostępniano je krajom członkowskim i innym głównym partnerom.
3. ŚFG powinna zachęcać do poszerzania partnerskich więzi pomiędzy krajami rozwiniętymi a rozwijającymi się oraz do pomocy krajom rozwijającym się w uzyskiwaniu dostępu do nowych technologii.
4. W dialogu z ONZ, UNESCO oraz innymi organizacjami, w tym z Międzynarodową Unią Telekomunikacyjną, ŚFG powinna mocno popierać rozwój techniki w kierunku uwzględniającym dostęp do niej ludziom głuchym i głuchoniewidomym.
5. Komisja Techniki powinna uzyskać taki sam status i uprawnienia, jakie mają inne komisje ŚFG. Powinno się również utworzyć Komitet Ekspertów ds. Techniki przy Radzie ŚFG.

KOMISJA EDUKACJI 

W czasie dyskusji wyrażono mieszane uczucia co do hasła Kongresu "Jedność mimo różnic", gdyż w systemie edukacji nadal nie osiągnięto zadawalającego poziomu tolerancji. Należy zdać sobie sprawę z tego, że społeczność głuchych jest bardzo różnorodna i trzeba to uszanować. Dlatego tak ważny jest dialog - ludzie powinni ze sobą rozmawiać, uczyć się o sobie i o swoich różnych środowiskach. Wyzwaniem dla systemu edukacyjnego jest wzniesienie się na wyższy poziom tolerancji z rzeczywistym zaakceptowaniem odmienności głuchych. W poszczególnych wystąpieniach omawiano wpływ języka migowego na umiejętność czytania i pisania. Dr Robert Hoffmeister zwrócił uwagę na konieczność rozwijania w języku migowym wypowiedzi metajęzykowych, czyli opisujących sam język. Metajęzyk wyrażony w języku migowym może stać się bowiem pomocą przy nauczaniu języków fonicznych dzieci, dla których język migowy jest językiem pierwszym. Poruszano również kwestie dotyczące zatrudniania nauczycieli głuchych oraz optymalnego modelu edukacji. Okazuje się, że żaden z istniejących modeli nie oferuje ostatecznego rozwiązania problemu edukacyjnych potrzeb dzieci głuchych: ani model segregacyjny (szkoły dla głuchych), ani integracyjny (głusi w szkołach masowych), ani też pośredni (klasy specjalne w szkołach dla słyszących). Problem tkwi głównie w postawie nauczycieli i specjalistów, którzy kwestionują prawo dzieci głuchych do języka migowego jako ich pierwszego, mającego ułatwić naukę drugiego języka. Język migowy, jeżeli już jest nauczany w szkołach, to zwykle jest marginalnym przedmiotem, a językiem wykładowym pozostaje ojczysty. Natomiast stosowanie różnorodnych metod nauczania w odniesieniu do indywidualnych potrzeb uczniów nie powinno być mieszane z prawem dziecka do języka. By rozwiązać problem języka, niezbędne są zmiany w programach nauczania oraz w postawach nauczycieli słyszących.
Wnioski:
XIII Kongres Światowej Federacji Głuchych postanawia, że:
1. Uznaje stanowisko ŚFG w sprawie prawa dzieci głuchych do edukacji w ich naturalnym języku i zwraca uwagę, że to stanowisko jest zgodne z kilkoma międzynarodowymi konwencjami.
2. Wzywa się rządy państw oraz samorządy lokalne, by wspierały rozwój programów dwujęzycznego nauczania uczniów niesłyszących. Te programy powinny uwzględniać prawo uczniów niesłyszących do przyswojenia sobie języka migowego jako macierzystego oraz do uczenia się języków ojczystych jako drugich.
3. Programy nauczania powinny obejmować zarówno język migowy, jak i język ojczysty jako przedmioty nauczania na wszystkich szczeblach edukacji. Program w języku migowym powinien być analogiczny do programu w języku ojczystym, z którego korzystają uczniowie słyszący. Będzie to wymagało badań i rozwoju strategii oraz narzędzi nauczania, a także opisania różnych cech języka migowego (tj. umiejętności językowych na poziomie ogólnym i akademickim, znajomości gramatyki oraz umiejętności posługiwania się językiem).
4. Wzywa się rządy państw oraz samorządy lokalne, by wspierały dalsze badania nad zależnościami pomiędzy biegłością dzieci głuchych w języku migowym jako pierwszym, a ich umiejętnością posługiwania się językiem ojczystym w piśmie jako drugim. Takie badania powinny być podstawą stałego ulepszania strategii edukacyjnej oraz programów wychowania dwu- i wielo-językowego.
5. Wzywa się rządy państw oraz samorządy lokalne, by zapewniły niezbędne środki na rozwój efektywnych programów jak najwcześniejszego nauczania rodziców dzieci głuchych języka migowego i kultury niesłyszących. Jest to niezbędne do zapewnienia dzieciom głuchym wczesnego przyswojenia sobie języka, jest też zgodne z aktualnym stanem wiedzy i może stanowić dla dzieci podstawę wszechstronnego rozwoju oraz osiągania sukcesów w nauce. Rodzicom powinno się zapewnić środki pozwalające na takie uczestniczenie w programie edukacyjnym dziecka, by nie przeszkadzało to im w wykonywaniu pracy zawodowej.
6. Wzywa się rządy państw oraz samorządy lokalne, by zapewniały niezbędne środki na rozwój efektywnych programów nauczania języka migowego w celu umożliwienia dzieciom głuchym pobierania nauki w ich naturalnym języku. Programy powinny dotyczyć nauczycieli biegle władających tym językiem. Będzie to wymagało (poprzez badania) rozwoju strategii i narzędzi pozwalających na sprecyzowanie kompetencji w posługiwaniu się językiem migowym.
7. Wzywa się rządy państw oraz samorządy lokalne, by popierały projekty umożliwiające ludziom głuchym większy dostęp do odpowiednich szkoleń oraz podejmowania pracy nauczycielskiej.
8. Uczniowie i studenci ze szkół masowych (w szczególności szkół ponadpodstawowych i uniwersytetów) powinni mieć dostęp do usług tłumaczy, którzy są w pełni wykwalifikowanymi tłumaczami języka migowego i posiadają wykształcenie odpowiednie do tłumaczenia w danych sytuacjach.

KOMISJA PRAW CZŁOWIEKA 

Poszczególne kraje dysponują bardzo wartościowymi i ważnymi programami, lecz żeby niesłyszący odnieśli z nich jakąś korzyść, trzeba je gruntownie przerabiać. Dlatego powinno się ustanowić więzi pomiędzy instytucjami rządowymi a społecznością głuchych. Przykładem takich powiązań jest Europejska Unia Głuchych. Jest ona płaszczyzną wymiany myśli między państwem a społecznością głuchych. Zachodzi jednak potrzeba wciągnięcia głuchych w ten system, przygotowania ich do podejmowania odpowiedzialnych zadań oraz włączania ich w tworzenie nowych strategii, które byłyby korzystne dla niesłyszących.
Wnioski:
1. ŚFG powinna być trzecią stroną na wspomnianej płaszczyźnie, gdzie można by wymieniać z innymi środowiskami głuchych strategie i sposoby adaptacji służące tym środowiskom. Na przykład różne kraje w różnym stopniu wprowadzają w życie Podstawowe Zasady Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych. By upowszechnić stosowanie tych zasad, ŚFG musi zapewnić forum, na którym społeczności głuchych z różnych stron świata mogłyby znaleźć wskazówki postępowania w interesujących ich sprawach. 

KOMISJA ZDROWIA 

W pracach plenarnych Komisji Zdrowia główny nacisk kładziono na wzorzec zdrowia fizycznego, podczas gdy ważne są również potrzeby niesłyszących dotyczące zdrowia psychicznego. Trudno przecież dokładnie zdiagnozować problemy psychiczne u osoby głuchej, jeśli nie jest się obeznanym z wzorcem zdrowia psychicznego osoby głuchej. Komisja zwróciła również uwagę na potrzebę zalecania niesłyszącym postawy asertywnej w kontaktach z różnymi specjalistami od głuchoty. Przytoczone zostały przykłady niewłaściwych hospitalizacji, diagnoz, terapii psychologicznych, zwłaszcza u niemowląt i dzieci. Ponadto dyskutowano o trudnościach w dostępie do informacji na temat HIV/AIDS i wzrastającej liczbie zakażeń wirusem HIV wśród osób niesłyszących. Usilnie zalecano, aby przedstawiciele ŚFG skontaktowali się ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO) w celu pozyskania funduszy i innego wsparcia.
Wnioski:
1. ŚFG powinna wypracować procedury i normy określające "fachowość" specjalistów leczących zaburzenia psychiczne u osób niesłyszących. Należy te normy poddać analizie i odpowiednio uzasadnić.
2. ŚFG powinna kontaktować się z ONZ oraz WHO w celu uzyskania pomocy w nawiązywaniu współpracy z wszystkimi krajami, by udostępniały niesłyszącym wiedzę o HIV/AIDS oraz profilaktyce tej choroby.
3. ŚFG powinna utworzyć osobną komisję, która skupiałaby się tylko na problemach zdrowia psychicznego.
4. ŚFG powinna porozumieć się i przyłączyć do organizatorów Światowej Konferencji nt. Zdrowia Psychicznego i Głuchoty w celu nawiązania współpracy i ustanowienia światowej służby psychiatrycznej.

KOMISJA KULTURY I SZTUKI NIESŁYSZĄCYCH

Rewolucja w technice skutkuje dramatycznymi zmianami we wszystkich społecznościach głuchych na świecie. Aby umożliwić ludziom głuchym wprowadzanie i kształtowanie zmian w swoich środowiskach, Komisja Kultury i Sztuki Niesłyszących postanawia, że:
1. ŚFG powinna jednoznacznie opowiedzieć się przeciwko badaniom genetycznym mającym na celu wyeliminowanie osób głuchych.
2. ŚFG powinna zachęcać swoich ekspertów do badań nad głównymi ideami i wartościami społeczności głuchych jako ewoluującymi zgodnie ze zmianami zachodzącymi w całym społeczeństwie.
3. ŚFG powinna upowszechniać normy procedur badań nad kulturą głuchych. Te normy powinny obejmować wzorcowe metody "poprawnego kulturowo" zbierania danych i ich publikowania.
4. Komisja stwierdza, że pole badań nad kulturą głuchych nie uwzględnia w pełni różnic społecznych, etnicznych, ekonomicznych i politycznych występujących w naszej społeczności. Zaleca się, by ŚFG współpracowała z organizacjami członkowskimi, zachęcając do badań: kultury i historii poszczególnych społeczności ludzi głuchych oraz mniejszości wewnątrz społeczności głuchych; wpływu zewnętrznych systemów politycznych na społeczności głuchych; ewolucji kultury głuchych w różnych krajach.
5. ŚFG powinna znaleźć i opublikować wzorce głuchych liderów odpowiadające normie głuchych kulturowo.
6. ŚFG powinna przedsięwziąć badania w celu określenia wpływu Internetu na kulturę głuchych i społeczności głuchych na świecie. Te badania powinny wskazywać, w jaki sposób Internet może być pomocny w utrzymaniu i pielęgnowaniu kultury głuchych oraz umacnianiu więzi między lokalnymi społecznościami głuchych.
7. Wszędzie na świecie kluby dla głuchych notują drastyczny spadek liczby członków i w wielu krajach są zamykane. W celu zachowania tych instytucji zaleca się, by ŚFG zebrała przykłady klubów, które odniosły sukces w przystosowaniu się do zmieniających się potrzeb ludzi głuchych i rozpropagowała odpowiednio te przykłady.
8. Sztuka głuchych i artyści odgrywają szczególną rolę w życiu kulturalnym i politycznym w naszej społeczności. Zaleca się, by ŚFG zbadała sposoby, w jakich jej kongresy mogłyby prawdziwie oddać pozycję sztuki głuchych. 
9. Komisja uznaje potrzebę większej wymiany międzynarodowej głuchych artystów. Dlatego zaleca się, by ŚFG założyła otwarty rejestr głuchych tworzących dzieła oraz artystów występujących, a także informacyjną bazę danych o festiwalach kultury głuchych na świecie.

oprac. Lucyna Długołęcka