|
W dniach 3-5 sierpnia 2005 r. Łódzki Oddział PZG we współpracy z Akademickim Ośrodkiem Inicjatyw Artystycznych w Łodzi oraz Rzecznikiem Osób Niepełnosprawnych zorganizował I Europejski Festiwal Sztuki Osób Niesłyszących. Było to ważne i przełomowe wydarzenie zarówno dla miasta Łodzi, jak i dla polskiego środowiska niesłyszących, a zwłaszcza artystów.
Prace nad organizacją trzydniowej imprezy trwały ponad dwa miesiące i wymagały zaangażowania wielu osób, pracowników, wolontariuszy i przyjaciół łódzkiego PZG. Wiele wysiłku włożyliśmy w promocję Festiwalu, aby zapewnić mu szeroki rozgłos i dotrzeć w ten sposób do osób słyszących. Bo przecież ideą Festiwalu było nie tylko stworzenie niesłyszącym twórcom możliwości zaprezentowania swojej twórczości, ale też szeroka promocja sztuki artystów z niedosłuchem. Chcieliśmy, aby słysząca część społeczeństwa dostrzegła wartość dokonań artystycznych ludzi głuchych.
Festiwal poprzedzony został przeprowadzeniem dwóch konkursów: na logo Festiwalu - ten rozstrzygnięto w połowie czerwca i zwycięskie logo umieszczono na wszystkich późniejszych publikacjach, oraz fotograficznego pod hasłem "Cisza w mieście". Konkurs fotograficzny rozstrzygnęło specjalnie do tego celu powołane jury, laureaci zostali zaproszeni na Festiwal do Łodzi.
Zanim Festiwal ruszył pełną parą, w centrum miasta, na ul. Piotrkowskiej, została zawieszona wystawa "Kultura głuchych", prezentująca zdjęcia z archiwum działalności kulturalnej Oddziału Łódzkiego PZG. Łodzianie i turyści odwiedzający miasto mogli zobaczyć przekrój aktywności artystycznej głuchych, m.in. zdjęcia z wyjazdu na festiwal do Sztokholmu w 2004 r., z warsztatów malarskich, zdjęcia dzieci ze Studia Młodych Talentów przy PZG w Łodzi, zdjęcia rzeźb Jana Szymańskiego i inne. Jedni przechodnie zatrzymywali się na chwilę i obejrzawszy zdjęcia szli dalej, inni przystawali na dłużej i czytali zamieszczone obok informacje o PZG i Festiwalu.
Sam Festiwal miał dwa otwarcia. Pierwsze zorganizowano w plenerze, w pasażu Schillera w centrum miasta. Tam około godz. 16.00 3 sierpnia na ulicy pojawili się mimowie z Łódzkiej Sceny Pantomimy. Przysiadali na ławeczce Tuwima, rozklejali niewidzialne plakaty, przechodzili przez niewidzialną szybę... Nie padło ani jedno słowo. Przechodnie musieli domyślać się, co się dzieje, poszukać koziołka z plakatem, odnaleźć wolontariusza rozdającego ulotkę. Wokół głuchych mimów, przedstawiających symboliczne etiudy, momentalnie tworzyły się grupki widzów.
Punktualnie o 18.00 na pasaż Schillera wkroczył dostojnie na szczudłach Teatr Snów. Grupa zdecydowała się wystąpić dla nas gościnnie i w piękny, magiczny sposób otworzyć Festiwal. Teatr Snów pokazał spektakl uliczny "Pokój", opowiadający historię człowieka na szczudłach, który próbował stworzyć sobie zamkniętą, odciętą od problemów i brudu świata enklawę. Nadal nie padło ani jedno słowo w stronę widzów. Było to ciche otwarcie, które stawiało słyszących przechodniów w sytuacji osoby głuchej: wokół sami migający, nikt nic nie mówi, informacje trzeba znaleźć samemu i przeczytać.
Kolejne wydarzenia festiwalowe miały miejsce w siedzibie Akademickiego Ośrodka Inicjatyw Artystycznych przy ul. Zachodniej 54 w Łodzi. W ciągu drugiego dnia otwarto dwie wystawy: poplenerową z X Ogólnopolskiego Warsztatu Malarskiego Niesłyszących "Łódź w perspektywie czasu"i fotografii pokonkursowej pod hasłem "Cisza w mieście". Ponadto 4 sierpnia pokazano spektakle: Sen nocy letniej Teatru Handstad z Niemiec (pokaz DVD, z przyczyn niezależnych od organizatora Teatr nie mógł przyjechać na Festiwal), Zaczarowana uliczka Pana Andersena Łódzkiej Sceny Pantomimy i Między życiem a śmiercią Teatru 3 ze Szczecina. Przegląd teatrów pantomimy wzbudził wiele dyskusji na temat środków wyrazu stosowanych przez głuchych aktorów, oszczędności scenografii i rekwizytów, a także podejmowanej tematyki. Istnieje potrzeba organizowania podobnych przeglądów na szerszą skalę, wymiany doświadczeń i uczenia się od siebie, a zwłaszcza spotkań z teatrami zagranicznymi.
Trzeci, ostatni dzień festiwalu, upłynął pod znakiem filmów powstałych podczas warsztatów filmowych prowadzonych przy PZG w Szczecinie. Były to krótkie fabuły, często z udziałem samych twórców, jak i dokumenty działalności placówki. Tego dnia odbył się również bardzo ważny, z punktu widzenia ogółu prac plastycznych prezentowanych na Festiwalu, wernisaż wystaw indywidualych: Alfreda Poloka, Agnieszki Kołodziejczak, Marka K. Laseckiego, Mirosława Śledź i Magdaleny Sypień. Kołodziejczak pokazała oleje i tkaniny, Lasecki rysunki i akryle, Śledź tempery na kartonie w stworzonym przez siebie stylu kwadratury koła, Polok collage miejskie i Sypień witraże.
Zakończeniem Festiwalu był wernisaż rzeźby w drewnie Jana Szymanskiego z Kutna. Był to plenerowy wernisaż przy siedzibie PZG przy ul. Nawrot 94/96. Rzeźby można oglądać w Akademickim Ośrodku Inicjatyw Artystycznych przy ul. Zachdniej 54 do 26 sierpnia, a jesienią w Kutnowskim Domu Kultury.
Na Festiwal przyjechali goście z zagranicy, jak zwykle wzbudziło to wiele radości wśród naszych artystów niesłyszących. Z Londynu zaprosiliśmy tamtejsze animatorki ruchu artystycznego głuchych, Ailsę McGilp i Marię Barroso. Z Węgier przyjechała laureatka konkursu fotograficznego, Borbala Franyo z koleżanką Katie. Zdjęcie Borbaly, przedstawiające powódź w Budapeszcie sprzed 3 lat, została wyróżniona w konkursie "Cisza w mieście". Na nasze zaproszenie również pozytywnie odpowiedzieli przedstawiciele Hand Theater z Amsterdamu, John van Gelder i Jean Couprie. Spotkanie z gośćmi zagranicznymi zaowocowało planami współpracy i wzajemnymi zaproszeniami. Mamy nadzieję, że wkrótce znów się spotkamy.
Chcąc podsumować I Europejski Festiwal Sztuki Niesłyszących w Łodzi trudno jest znaleźć odpowiednie słowa. Trudno wybrać to, co było najważniejsze, co najbardziej się podobało. Wydaje się jednak, że posunęliśmy się o milimetr w naszych codziennych staraniach o pełnoprawne miejsce głuchych w społeczeństwie.
Sponsorzy: Urząd Marszałkowski w Łodzi, Ministerstwo Kultury
Współorganizatorzy: Rzecznik Osób Niepełnosprawnych w Łodzi
Akademicki Ośrodek Inicjatyw Artystycznych w Łodzi.
Ewa Twardowska
|
|
